CFO en CIO moeten een disruptief duo vormen

 
15 oktober 2015

PRESENTATIE GUIDO DUBBELD – CFO Eneco

Alle energiebedrijven moeten zichzelf opnieuw uitvinden. Hun oude business model is de afgelopen jaren sterk veranderd en de druk blijft toenemen. Niet alleen is energie een commodity geworden (waarbij je je alleen nog kunt onderscheiden op service), maar ook de energiemarkt zelf verandert in rap tempo. Nieuwe centrales die worden opgeleverd, lopen de kans niet eens meer in bedrijf te worden genomen. Alternatieve en decentrale opwekking komen in de plaats van klassieke centrales.

Guido Dubbeld staat als CFO en lid van de Raad van Bestuur van Eneco voor de uitdaging om het energiebedrijf door deze transformatie heen te helpen. Disruptie is ook bij Eneco het thema: het is niet ondenkbaar dat de prijs van energie uiteindelijk op nul uitkomt. Voor een CFO betekent dat nadenken over een nieuw verdienmodel en versnelde afschrijving van gedane investeringen. Die twee staan op gespannen voet: de energiesector klampt zich graag vast aan die assets, terwijl de kansen nu juist liggen in het doen van nieuwe investeringen op een heel ander vlak. Voor de RvB’s van energiebedrijven is het inzetten op radicale innovatie extra lastig: gaan we er ook geld mee verdienen? Op deze ontdekkingstocht komen de CIO en de CFO elkaar uiteraard tegen. Ze staan voor vergelijkbare uitdagingen. Er moet niet alleen een duidelijke en gedeelde (nieuwe) visie zijn, ook moet de kloksnelheid van de totale organisatie flink omhoog. Waar je tot nu toe rustig zeven jaar kon uittrekken voor het plaatsen van een nieuwe windmolen, moet in en na de transformatie echt worden versneld.

Om de IT van Eneco wendbaarder te maken zijn de verschillende IT-functies gemengd samengesteld. Corporate IT en business units trekken gezamenlijk op, zowel centraal als lokaal. Dat helpt bij het uitrollen van nieuwe diensten zoals ‘smart laden’: wanneer je bij het opladen van een auto vooraf al aangeeft wat de eerstvolgende actieradius is die je nodig hebt, kan via de auto worden gestuurd dat de stroom op de meest voordelige momenten wordt ‘ingekocht’. Bij veel zon en wind daalt de prijs en is het dus een ideaal moment om te laden. Deze applicatie levert de consument  geld op (een credit nota op de reguliere rekening). Als missie en doel duidelijk zijn, kunnen er mooi dingen ontstaan, aldus Dubbeld, die aangeeft dat sommige innovaties onder de radar van de Raad van Bestuur plaatsvinden.

‘Toon’, de intelligente thermostaat die communiceert met CV-ketel, verlichting en rookmelders en via zijn display informatie over zaken als weer en verkeer weergeeft, is een tweede telg uit de innovatiefabriek. Bij de ontwikkeling en lancering van Toon was een duidelijke business case best lastig, maar inmiddels vindt er in Nederland iedere minuut een installatie van Toon plaats en eind 2017 verwacht Eneco er een miljoen van te hebben verkocht. Nieuw in de opvatting van Eneco is dat ook niet-Enecoklanten een Toon kunnen aanschaffen. Wacht eens, consumenten die een Toon aanschaffen, zijn dus onze nieuwe klanten. Toon is een veelbelovende opmaat naar een compleet nieuw concept: gebruikers van Toon hebben gemiddeld maar liefst drie maal per dag contact met het Eneco via het display, terwijl dat bedrijf in zijn traditionele rol als energiebedrijf alleen interactie had met klanten bij de jaarlijkse eindafrekening. De display is goed voor 100 miljoen views in 2015 en dat biedt mogelijkheden.

Ook de financiële functie van Eneco moet een andere kloksnelheid gaan hanteren: de traditionele financiële cyclus van een jaar past niet meer bij snel schakelen en doorlopend vernieuwen. Daarbij moet ook het uitgangspunt bij innovaties van uitsluitend werken op basis van business cases losgelaten worden.

Het bedrijf staat voor de uitdaging te investeren in platforms, data en klanten. De rol van IT verandert eveneens: dat zou wel eens de leider kunnen zijn die de onderneming naar een nieuw business model toebrengt. Samenvattend: de CFO en de CIO moeten beiden agile zijn. Dubbeld ziet vier scenario’s: een traditionele CFO en een traditionele CIO gaan niets opleveren; een traditionele CFO en een innovatieve CIO zorgen voor een moeizame weg; een innovatieve CFO en een traditionele CIO vragen om een nieuwe CIO en tot slot: een innovatieve CIO en CFO vormen een ‘disruptief duo’ dat het verschil kan maken. Wellicht wordt de beurswaarde van een energiebedrijf in de nabije toekomst bepaald door een verzameling apps.

Guido Dubbeld sprak op Outsourcing Performance Day 2015. Zijn presentatie kunt u hier inzien.