Hoe een ZBO digitaal gaat: RDW

 
25 oktober 2016

PRESENTATIE HANS OORTWIJN, Chief Architect RDW 

Voertuigen veranderen van mechanische machines in computers op wielen. Dat heeft gevolgen voor de RDW, dat van een onderneming met een IT-afdeling verandert in een technologiebedrijf – waar betrouwbare data een steeds belangrijkere rol speelt. Hoe verandert de interne organisatie mee?

Toen de computer werd uitgevonden, was men het eens over de kern van dat apparaat: een goede rekenmachine. Daarna werd er wat aan toegevoegd zodat het een typemachine werd. Met de komst van het internet veranderde de computer in een bibliotheek. Inmiddels zijn ook voertuigen aan het veranderen: in computers op wielen. Waar de APK in het leven werd geroepen omdat tien procent van de verkeersongevallen te wijten was aan een defect in het voertuig, wordt negentig procent van de verkeersongevallen veroorzaakt door de gebruiker. Die 90 procent is interessant: er wordt steeds meer technologie ingezet om de weggebruiker te ondersteunen. Elon Musk, de baas van Tesla, vertrouwt er op dat hij – ondanks een leertraject – die 90 procent met de helft kan verminderen. Ook andere fabrikanten claimen steeds meer op het vlak van veiligheid en ondersteuning van de bestuurder.

Voor de RDW levert die opmars van de technologie in voertuigen verschillende uitdagingen op. De auto van nu zit vol met software, servicebussen, modules, koppelvlakken en softwareversies. De RDW moet vanuit zijn rol als keuringsinstantie ook de IT-kant van nieuwe auto’s gaan testen. De monteurs van de RDW zijn de beste in hun vak en altijd erg goed in mechanica. Hoe ga je software testen in voertuigen en wie moet dat gaan doen? Voertuigen produceren data en wisselen die data uit. Het is van groot belang dat die data betrouwbaar zijn, met name bij ‘connected cars’. Dat geldt voor data die richting andere weggebruikers gaat, maar ook voor (alle) data die naar de cloud gaat, zoals bij Tesla. Als alle autofabrikanten connected auto’s gaan invoeren, wie bewaakt en keurt dan de datakwaliteit en privacy, de software-updates en de type-goedkeuringen? Toen Tesla na een software-update plotseling een knop op de display toevoegde met ‘autopilot’, is er in eerste instantie terughoudend gereageerd door RDW. Na onderzoek en aanpassing van regelgeving met toevoeging van extra voorwaarden, kon de RDW de autopilot goedkeuren. Dit maakte duidelijk dat meer aandacht voor deze ontwikkelingen noodzakelijk was, overigens met voldoende ruimte voor de fabrikanten om op een veilige manier de updates in de praktijk te kunnen brengen.

“We hebben onze hoogwaardige monteurs gekoppeld aan onze IT’ers: het werd tijd voor samenwerking.”

“We hebben onze hoogwaardige monteurs gekoppeld aan onze IT’ers: het werd tijd voor samenwerking. Ze moesten in ieder geval elkaars wereld leren begrijpen.” Eén van de eerste stappen die de RDW zette, was het verkavelen van de hoeveelheid IT-oplossingen; overzicht creëren in het IT-landschap dus. Acht jaar geleden is bijvoorbeeld het onderscheid aangebracht tussen kernsystemen en kantoorautomatisering en zijn eigenaren aangewezen. Dat klinkt nu logisch, maar dat was het toen nog niet. Dat overzicht is belangrijk, want IT verandert doorlopend: denk maar aan outsourcing of aan cloudcomputing.

De RDW schaakt nu op drie borden: “We voeren de cloud in onder de juiste voorwaarden, onze werkwijzen veranderen (agile en scrum) en we vinden onszelf opnieuw uit omdat de intelligente auto op komst is. Wat zijn de succesfactoren bij schaken? Ken de theorie, zorg voor een duidelijke stip op de horizon. Ken de tegenstanders en herken patronen, maar ook: leer van fouten.”

Bij die drie afzonderlijke ‘schaakborden’ zijn belangrijke vragen langsgekomen. Wat zet je in de cloud? Hoe ontsluit je open data voor de markt? Hoe maak je onderliggende technologie beschikbaar voor de markt? Met de keuze voor cloudtechnologie op het gebied van Open Data is nu geregeld dat de markt snel kan aansluiten en dat de technologie schaalbaar is. Omdat de RDW het eigenaarschap van voertuigen registreert, is privacy van groot belang – dat speelt ook een rol bij ontwikkelingen op het gebied van bijvoorbeeld parkeren, rekeningrijden, lease of tol betalen.

Het tweede schaakbord, Agile en DevOps, kwam binnen handbereik na de verkaveling. Die nieuwe werkwijze is met name op het vlak van business intelligence en digitale dienstverlening doorgevoerd, dus vooral daar waar de RDW het nieuwe verschil moet maken.

Het derde schaakbord heeft te maken met het eigen IP-adres dat ieder voertuig krijgt. Hoe kan de RDW de veiligheid vergroten met alle data die gegenereerd worden door intelligente voertuigen? De APK van nu is al – voor een deel – data-gebaseerd.

Daarnaast breidt het ecosysteem waar de RDW deel van uitmaakt zich snel uit. Denk aan cloud- en dataleveranciers en telecombedrijven. “Er wordt dus veel gesproken over standaardisatie, ook in Europa. Hoe verandert onze rol als toezichthouder? Worden we nog meer een dataleverancier en wat betekent dat voor toezichthouden op de processen waar de data ontstaan? En hoe kunnen wij bijdragen aan veiligheid, ook op het gebied van datasecurity? Stel je voor dat je auto wordt overgehaald om zelfstandig de McDrive in te rijden, terwijl jij net op dieet bent.”

Hans Oortwijn sprak op Outsourcing Performance Day 2016. Bekijk hier zijn presentatie.